Portret van Helena (Zus) Henny (1885-1921) 1897

Jan Toorop

Papier cartonTechniques mixtes
177 ⨯ 71 cm
Prix sur demande

Studio 2000 Art Gallery

• Sur l'oeuvre d'art
  Gemengde techniek op cardboard
  177,5 x 71 cm.
  Gesigneerd: linksboven in cirkel ‘Jan Toorop’ Gedateerd: rechtsonder
  In opdracht van Carel Henny geschilderd voor zijn huis ‘Villa Henny’ in Den Haag, ontworpen door H.P. Berlage.
  
  Herkomst: particuliere collectie Carel Henny, Den Haag/Beaumont du Périgord; particuliere collectie, Helena Dijkgraaf-Henny, Rotterdam; De geportretteerde ontving dit deel van het drieluik (met haar eigen portret) bij haar vertrek uit het ouderlijk huis; particuliere collectie T.P. Kerpel-Dijkgraaf, Den Haag door erfopvolging; kunsthandel Studio 2000, Blaricum.
  
  Literatuur: Architectuur en Decoratieve Kunsten mei 1898, p. 28, afb. 44 (illustratie van het gehele drieluik); Ph. Zilcken, ‘Jan Toorop’, Elsevier’s Geïllustreerd Maandschrift 8 (1898) dl. 15, blz. 105-129, in het bijzonder. P. 127, ziek. op blz. 128 (afbeelding van het gehele drieluik); P. van der Coelen en K. van Lieverloo, Jan Toorop.
  Portrettist, Zwolle / Nijmegen 2003, p. 191: Anna, Adrienne en Zus Henny.; V. Hefting, Jan Toorop. Een inleiding, Amsterdam 1989, p. 133 (incl. afb.), 156.; G. van Wezel, Jan Toorop: Lied van de Tijd, Den Haag, 2018, p. 111, ziek. 184; P. 140, ziek. 235, illustratie van het gehele drieluik; ziek. 235 toont het drieluik tijdens de 12e tentoonstelling
  van de Weense Successieoorlog in 1901-1902; G. van Wezel, Jan Toorop: Gesang der zeiten, p. 259; Jenny Reynaerts, Spiegel van de werkelijkheid. 19e-eeuwse schilderkunst in Nederland, Singer Museum, 2020.
  .
  Een uitzondering in Toorops portretten zijn de ten voeten uit geporteerde Henny-zusters. Het drieluik waarvan de tekening ‘Zus’ oorspronkelijk deel uitmaakte, was afkomstig uit Villa Henny in Den Haag, het door architect H.P. Berlage ontworpen huis van Carel Henny, directeur van een grote verzekeringsmaatschappij, en zijn vrouw Adriana van den Broek. In opdracht van de Henny’s maakte Toorop de levensgrote portretten van hun dochters voor de muziekkamer van de villa, volgens Berlages ideeën over architectuur als een ‘Gesamtkunstwerk’ (een totaalkunstwerk, of ideale synthese van de kunsten). De bekende Nederlandse kunstcriticus Philip Zilcken schreef in 1898, toen de tekeningen nog niet in Villa Henny aanwezig waren, dat ze niet als losse schilderijen zouden worden opgehangen, maar in de wand zouden worden gerangschikt om een deel van het geheel te vormen, zowel in lijn als in kleur.
  De eenvoudige eikenhouten lijst, ontworpen door Berlage, waarin de tekeningen waren ingelijst, is verloren gegaan nadat de kinderen het ouderlijk huis verlieten en ieder een eigen portret erfden. Deze lijst was nog aanwezig bij de ‘Wiener Secession’ in 1902, waar Toorop zijn werk tentoonstelde. Het portret van de Henny-zusters was een van de 23 kunstwerken die Toorop tentoonstelde tijdens de Secession van 1902, maar het bleef zeker niet onopgemerkt. Collega-kunstenaar Koloman Moser (1868-1918) vond dat het werk een eigen vaste wand had moeten krijgen. Hij zei over Toorops werk: ‘Sie wissen wohl nicht welcher Toorop-cultus in Wien besteht.’ (Vrij vertaald: ‘Je weet helemaal niets van de Toorop-cultus in Wenen.’)
• Sur l'artiste

  Johannes Theodorus (Jan) Toorop (Poerworedjo, Java, 20 décembre 1858 – La Haye, 3 mars 1928) était un peintre néerlandais devenu célèbre pour son style polyvalent et son influence sur les mouvements artistiques européens de la fin du XIXe et du début du XXe siècle. Son œuvre comprend le symbolisme, l’Art nouveau et le pointillisme.

  Jeunesse et éducation

  Toorop est né à Poerworedjo sur l'île de Java dans les Indes orientales néerlandaises (aujourd'hui l'Indonésie). Son père, Christoffel Theodorus Toorop, était un ingénieur civil néerlandais, et sa mère, Maria Magdalena Cooke, avait des racines javanaises et peut-être chinoises. À l'âge de neuf ans, il fut envoyé aux Pays-Bas pour y poursuivre ses études, où il étudia à Delft et à Amsterdam. En 1880, il devient étudiant à la Rijksakademie des Arts Visuels d'Amsterdam.

  Développement de carrière et artistique

  En 1882, Toorop s'installe à Bruxelles, où il rejoint l'association d'artistes L'Essor puis Les XX, un groupe d'artistes d'avant-garde autour de James Ensor. Durant cette période, il expérimente différents styles, notamment le réalisme, l'impressionnisme et le néo-impressionnisme.

  Après son mariage avec la Britannique Annie Hall en 1886, Toorop partage son temps entre les Pays-Bas, la Belgique et l'Angleterre. Vers 1890, il développe un style symboliste unique, caractérisé par des lignes dynamiques et des influences de l'art javanais. Son œuvre la plus connue de cette période est probablement l'affiche de Delftsche Slaolie de 1894, qui est devenue un exemple emblématique de l'Art Nouveau.

  Dernières années et influence

  En 1905, Toorop se convertit au catholicisme, ce qui eut une profonde influence sur son œuvre ultérieure. Il a créé de nombreuses œuvres d'art religieuses, notamment des peintures, des vitraux et des illustrations de livres. Sa fille, Charley Toorop, devint également une peintre de premier plan, et son petit-fils, Edgar Fernhout, perpétua la tradition artistique.

  Jan Toorop décède le 3 mars 1928 à La Haye. Son héritage perdure dans les divers styles et techniques qu’il a explorés au cours de sa carrière, et son travail reste une influence importante dans l’histoire de l’art néerlandais et européen.

Êtes-vous intéressé par l'achat de cette oeuvre?