Gedateerd 1972
Tentoonstelling Melissen, Antoon and David Leiber, Jan Schoonhoven, exh.cat. New York (David Zwirner), pp. 106-107 Rigo, Camillo and Bas Meijer, Jan Schoonhoven. Editions, Schiedam (Scriptum Art Books) 2018, pp. 72-80
Grootte 60 x 50 cm
Signatuur Linksonder gesigneerd en gedateerd en genummerd 18/35
Stroming Zero-beweging
Provenance Particuliere collectie Leeuwarden
Geprägte Strukturen (M I–VIII) (1972) van Jan Schoonhoven is een serie van acht reliëfdrukken waarin de kunstenaar zijn kenmerkende, minimalistische vormentaal verkent. Elk werk (59 × 49,7 cm) toont subtiele, geometrische structuren die spelen met licht en schaduw, waardoor een verstilde, bijna architectonische ritmiek ontstaat. Schoonhoven benadrukt met deze werken de schoonheid van herhaling, eenvoud en materiaal, waarbij de reliëfstructuren een tastbare dimensie toevoegen aan het ogenschijnlijk sobere oppervlak. Jan Schoonhoven geldt als dé Delftse meester van de twintigste eeuw. Met zijn unieke beeldtaal heeft hij generaties kunstenaars beïnvloed. Als lid van de Nul-groep (gelieerd aan de internationale ZERO-beweging) behoort hij in de jaren zestig tot de Europese avant-garde en wordt hij al bij leven internationaal geroemd en geprezen. Vanaf het eind van de jaren vijftig ontwikkelt hij met zijn monochroom-witte reliëfs van papier en karton een volstrekt eigen beeldtaal. Schoonhoven ‘speelt’ met licht, net als die andere beroemde Delftse kunstenaar, de schilder, Johannes Vermeer (1632-1675). De serie uit 1972 die wij presenteren maakt deel uit van een oplage van 120 + 35 AP-exemplaren (deze 35 exemplaren zijn artist’s proofs of epreuve d'artiste), en elk blad is gesigneerd en gedateerd rechtsonder en genummerd linksonder. Onze serie is nummer 18/35. Alle signaturen op de doos, het voorblad en elke structuur zijn met de hand aangebracht door Jan Schoonhoven. Onze serie zit in de originele kartonnen verpakking. Ieder van de bladen is in uitstekende conditie.
Jan Schoonhoven, geboren op 26 juni 1914 in Delft, Nederland, wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke abstracte kunstenaars van de twintigste eeuw. Hij was een meester in het creëren van subtiele, minimalistische kunstwerken die vaak werden gekenmerkt door een spel van licht en schaduw. Schoonhoven was een pionier van de geometrische abstractie en een sleutelfiguur binnen de Nederlandse avant-garde.
Opleiding en vroege carrière Schoonhoven studeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, waar hij zijn artistieke basis legde. Naast zijn werk als kunstenaar was hij gedurende zijn hele carrière werkzaam als ambtenaar bij de PTT (de Nederlandse posterijen). Deze stabiele baan stelde hem in staat zijn kunst te ontwikkelen zonder commerciële druk, wat zijn werk een puur en ongecompromitteerd karakter gaf.
Oeuvre en stijl Het werk van Jan Schoonhoven is vooral bekend om zijn reliëfs, vaak gemaakt van karton, papier-maché en witte verf. Zijn sculpturale werken hebben een ritmische, bijna architectonische kwaliteit en roepen associaties op met lichtinval op gebouwen of schaduwen in stedelijke ruimtes. Door zijn consequente gebruik van wit en zijn nadruk op structuur en textuur, nodigde hij de toeschouwer uit om de subtiliteiten van zijn werk te onderzoeken.
Zijn kunst wordt vaak geassocieerd met de Zero-beweging (Nul in Nederland), een internationale avant-garde beweging die het traditionele idee van kunst uitdaagde door objectiviteit, eenvoud en het gebruik van industriële materialen te benadrukken. Schoonhoven deelde de visie van de Zero-kunstenaars om kunst te ontdoen van emotionele en persoonlijke expressie, en in plaats daarvan de focus te leggen op pure vorm en materiaal.
Internationale erkenning In de jaren 60 kreeg Jan Schoonhoven internationale erkenning. Hij exposeerde op prestigieuze plekken zoals de documenta in Kassel en de Biennale van Venetië, waar hij in 1967 de tweede prijs won. Zijn werk trok de aandacht van verzamelaars en musea wereldwijd, waardoor hij een van de meest gevierde Nederlandse kunstenaars van zijn tijd werd.
Persoonlijkheid en werkwijze Ondanks zijn groeiende faam bleef Schoonhoven een bescheiden en ingetogen persoon. Zijn methodische werkwijze en strakke discipline weerspiegelden zijn kalme en gedisciplineerde persoonlijkheid. Zijn atelier was een kleine werkruimte, waarin hij zorgvuldig aan zijn kunstwerken werkte, vaak 's avonds na zijn werk bij de PTT.
Nalatenschap Jan Schoonhoven overleed op 31 juli 1994 in zijn geboorteplaats Delft. Zijn invloed op de moderne kunst is onmiskenbaar. Zijn reliëfs blijven een bron van inspiratie voor kunstenaars en bewonderaars van minimalistische kunst. Zijn werk is opgenomen in de collecties van prominente musea, waaronder het Stedelijk Museum in Amsterdam en het Museum of Modern Art in New York.
Schoonhoven wordt herinnerd als een kunstenaar die het alledaagse wist te transformeren tot iets buitengewoons. Zijn streven naar eenvoud en harmonie in een complexe wereld maakt zijn werk tijdloos en relevant, zelfs decennia na zijn overlijden.
