Olieverf op doek
72,5 x 52,5 cm.
Gesigneerd: rechts onder 'Isaac Israels'
Herkomst: Particuliere collectie, Nederland; Kunsthandel Albricht, Oosterbeek Veiling. Christie's Amsterdam 31 okt. 1989, nr. 129; Particuliere collectie, Nederland; Mevr. Nel Stants.
Literatuur: Willemien De Vlieger-Moll, Isaac Israels in Den Haag, Bussum 2012, p. 122.
Nel Stants in de rol van prostituee Maya in een toneelstuk met dezelfde naam van Simon Chantillon. Het stuk werd in het seizoen 1931-1932 opgevoerd door het Verkade Theatergezelschap. nel Stants was een bekende Nederlandse actrice (1898-1983) die grote successen kende bij toneelgezelschappen zoals het Hofstad Tooneel. Als personage Maya in het toneelstuk De opstandigen (gebaseerd op de trilogie van Jo van Ammers Kuller) speelt Nel Stants een dubbelrol. Ze vertolkt het personage van een keurige vrouw die zich op een cruciaal moment vermomt als prostituee Maya.
Een van de opmerkelijkste dingen in het oeuvre van Isaac Israels was de wijze waarop hij een standpunt bepaalde. Met forse penseelstreken, waarin hij al het overbodige wegliet, zette hij zijn schilderij op. Wanneer hij eenmaal een vorm had aangenomen, veranderde hij het niet meer. Alleen zijn onderwerpen, die veelal bepaald werden door modellen en zijn verblijven in bijvoorbeeld Londen, Parijs en Bali, veranderden. Israels portretteerde deels in opdracht maar ook veel zelfstandig zoals de kunstenaars Marius Bauer, Jan Toorop, Jan Veth. De kunstcriticus Willem Steenhoff karakteriseerde de portretkunst van Israels als volgt: ‘In grote vlakken toets is de verf op het doek gebracht, levendig, gelijk de voorstelling van leven sprankelt. Er is niet op het werk gezwoegd.’ Tot aan het eind van zijn leven bleef Isaac Israels de geslaagde schilder, wiens kunst bij velen in de smaak valt, een uitmuntend en modern portrettist.
Isaac Israëls (1865-1934) was een vooraanstaand Nederlands schilder, tekenaar en aquarellist, bekend om zijn levendige en dynamische weergave van het moderne stadsleven. Als zoon van de gerenommeerde Haagse School-schilder Jozef Israëls, groeide hij op in een artistiek milieu dat zijn vroege interesse in de kunst stimuleerde.
Israëls toonde al op jonge leeftijd een opmerkelijk artistiek talent. Tussen 1880 en 1882 studeerde hij aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, waar hij bevriend raakte met George Hendrik Breitner, met wie hij later de Amsterdamse Impressionistische beweging zou leiden. Zijn vroege werken, zoals "Militaire Begrafenis" en "Transport der Kolonialen", tonen een academische precisie en kregen erkenning op de Salon des Artistes Français in Parijs.
In 1886 vestigde Israëls zich in Amsterdam en sloot zich aan bij de Tachtigers, een groep progressieve schrijvers en kunstenaars die pleitten voor een intense en emotioneel geladen techniek. Geïnspireerd door deze filosofie, richtte hij zich op het vastleggen van het bruisende stadsleven, met scènes uit straten, cafés en cabarets. Zijn stijl kenmerkt zich door losse, spontane penseelstreken en een helder palet, wat zijn schilderijen een dynamisch en levendig karakter geeft. In tegenstelling tot tijdgenoten zoals Breitner, die vaak donkere aardetinten gebruikten, koos Israëls voor lichtere en frisse kleuren.
Zijn onderwerpen varieerden van stadsgezichten en caféscènes tot modehuizen en strandtaferelen. Hij had een scherp oog voor compositie en sneed zijn scènes vaak zo aan dat de actie buiten het kader leek door te gaan, wat bijdroeg aan het gevoel van een momentopname. Zijn werk toont een sterke invloed van het impressionisme, met een focus op het vastleggen van vluchtige momenten en de effecten van licht en kleur.
Tijdens zijn verblijf in Parijs raakte Israëls geïnspireerd door kunstenaars als Edgar Degas en Henri de Toulouse-Lautrec. Deze invloeden zijn zichtbaar in zijn voorstellingen van het Parijse nachtleven en de modewereld, waar hij de elegantie en energie van de stad wist vast te leggen. Hij werkte samen met modehuizen zoals Paquin en kreeg toegang tot modeshows, paskamers en ateliers, waardoor hij de wereld van de haute couture kon vastleggen, van naaisters tot welgestelde klanten.
Israëls' vermogen om het alledaagse op een levendige en authentieke manier te schilderen, heeft hem een prominente plaats in de Nederlandse kunstgeschiedenis opgeleverd. Zijn werken bieden een waardevol inzicht in het leven aan het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw, gezien door de ogen van een meester-impressionist. Zijn techniek, niet van Franse invloed gespeend, leidde tot de blijvende faam van de Amsterdamse Impressionisten.
Het veilingrecord voor de schilder werd betaald voor "A table au Restaurant Le Perroquet, Paris", dat Christie's in oktober 2006 afhamerde op 493.600 euro.
In 2012 wijdden vijf Haagse musea tentoonstellingen aan Israëls onder de titel "Isaac Israëls in Den Haag", namelijk het Haags Historisch Museum, Panorama Mesdag, het Louis Couperus Museum, Muzee Scheveningen en het Haags Gemeentearchief. In het Stadsarchief Amsterdam was van 15 juni tot 9 september 2012 de tentoonstelling "Isaac Israëls in Amsterdam" te zien.
Isaac Israëls overleed op 7 oktober 1934 in Den Haag, twee dagen nadat hij was aangereden door een auto. Zijn werk blijft gewaardeerd en is te vinden in collecties van onder andere het Rijksmuseum Amsterdam en Museum de Fundatie in Zwolle.
