Samuel Leser Schwarz, beter bekend als Mommie Schwarz (28 juli 1876 – 19 november 1942), was een Nederlands-Joodse schilder, graficus en ontwerper van boekomslagen. Hij geldt als een belangrijke vertegenwoordiger van de Bergense School, een kunstenaarsgroep die expressionistische en kubistische invloeden combineerde in een donker, krachtig kleurgebruik. Samen met zijn vrouw, de kunstenares Else Berg, vormde hij een bekend kunstenaarsduo. Beiden werden in 1942 vermoord in Auschwitz.
Schwarz werd geboren als tiende kind in een gezin met elf kinderen, als zoon van Leser Schwarz en Julie Winter. In 1897 vertrok hij met zijn broer Julius naar New York City, waar hij enkele jaren verbleef. In 1902 keerde hij terug naar Europa en schreef zich in aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen voor de avondopleiding. Al in 1903 vertrok hij opnieuw naar New York. Rond 1908 of 1909 keerde hij definitief terug naar Europa. In Berlijn bezocht hij zijn neef en nicht, onder wie Else Berg, met wie hij vervolgens naar Parijs reisde. Rond 1909/1910 vestigden zij zich in Nederland.
In 1915 verhuisden Schwarz en Berg naar Schoorl, waar zij zich aansloten bij kunstenaars van de Bergense School, onder wie Leo Gestel. Later werden zij ook in verband gebracht met kunstenaars als Charley Toorop. In 1920 trad het paar in het huwelijk en verhuisde naar Amsterdam. Vanaf 1927 woonden zij aan het Sarphatipark. Het echtpaar reisde veel en bezocht onder meer Mallorca, het voormalige Joegoslavië, Turkije en Spanje.
Schwarz’ werk bestaat uit havengezichten, landschappen, portretten en stillevens, uitgevoerd in een stijl die wordt gekenmerkt door donkere tinten, krachtige contouren en een zekere monumentaliteit. De invloed van het kubisme en het expressionisme is duidelijk zichtbaar, geheel in de geest van de Bergense School. Een van zijn laatste bekende werken is Gezicht op het Sarphatipark (ca. 1942), een schilderij dat zijn directe leefomgeving in Amsterdam verbeeldt. Naast zijn schilderwerk was hij actief als illustrator en ontwierp hij boekomslagen en affiches, onder meer voor het Nederlandse kunsttijdschrift Wendingen.
Tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog weigerden Schwarz en Berg onder te duiken of de Jodenster te dragen. Op 12 november 1942 werden zij gearresteerd en via kamp Westerbork gedeporteerd naar Auschwitz, waar zij op 19 november 1942 direct na aankomst werden vermoord. Zijn leven en werk vormen een indringend onderdeel van zowel de Nederlandse kunstgeschiedenis als de geschiedenis van de Holocaust.
