Jan Verkade (Zaandam, 1868 – Beuron, Duitsland, 1946) was een Nederlandse schilder, tekenaar en monnik, wiens artistieke leven zich bewoog tussen de avant-garde van het postimpressionisme en de contemplatieve wereld van het kloosterleven. Hij begon als vernieuwend kunstenaar binnen de Franse Nabis-beweging, maar vond later zijn bestemming als benedictijner monnik in het Zuid-Duitse Beuron, waar hij zich wijdde aan religieuze kunst in de stijl van de Beuroner kunstschool.
Verkade volgde zijn opleiding aan de Rijksakademie in Amsterdam, maar brak met de academische traditie en vertrok naar Parijs, waar hij in contact kwam met Paul Sérusier, Maurice Denis en andere leden van Les Nabis — een groep jonge kunstenaars die spiritualiteit, decoratieve eenvoud en symboliek centraal stelden. In deze periode maakte Verkade kleurrijke, gestileerde werken met vlakke kleurvlakken en een sterk ritmische compositie, beïnvloed door het synthetisme van Gauguin en het symbolisme.
Zijn zoektocht naar verdieping bracht hem uiteindelijk tot een radicale wending: in 1892 trad hij in bij de benedictijnenabdij van Beuron en nam de kloosternaam dom Willibrord aan. Hij gaf daarmee zijn wereldse kunstenaarsbestaan op, maar bleef actief als religieus kunstenaar. Binnen de muren van het klooster werd hij een belangrijke vertegenwoordiger van de Beuroner kunststijl — een sobere, geometrisch gestructureerde kunstvorm die streefde naar tijdloosheid, eenvoud en liturgische harmonie.
Verkade schreef ook autobiografisch over zijn spirituele en artistieke ontwikkeling, onder andere in het boek Het Zonnige Leven, waarin hij zijn innerlijke strijd en omvorming tot monnik-kunstenaar beschrijft.
Jan Verkade laat een uniek en gelaagd oeuvre na, waarin moderne kunst en religieuze toewijding elkaar raken. Als brugfiguur tussen Parijs en Beuron, tussen kunst en geloof, tussen kleur en stilte, blijft hij een intrigerende en zeldzame verschijning in de Nederlandse kunstgeschiedenis.
