Jaap Hillenius (Amsterdam, 6 juni 1934 – aldaar, 26 augustus 1999) was een Nederlands kunstschilder, tekenaar en graficus, bekend om zijn eigentijdse interpretatie van het impressionisme en zijn diepgaande onderzoek naar menselijke waarneming.
Opleiding en vroege carrière
Van 1952 tot 1957 studeerde Hillenius aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs in Amsterdam. Na zijn afstuderen ontving hij verschillende onderscheidingen, waaronder de Henriëtte Roland Holstprijs, de Jeanne Oosting Prijs, de Koninklijke Subsidie voor de Schilderkunst, de Talensprijs en de Willink van Collenprijs.
Docentschap en invloed
Tussen 1982 en 1990 was Hillenius docent aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam, waar hij zijn kennis en passie voor kunst deelde met een nieuwe generatie kunstenaars.
Artistieke stijl en thematiek
In zijn vroege jaren werkte Hillenius figuratief en beschreef zichzelf als een 'gevoelig expressionist'. Later verschoof zijn focus naar de menselijke waarneming, waarbij hij in reeksen werken onderzocht hoe schilderkunstige accenten de oogbewegingen van de toeschouwer door het schilderij kunnen leiden. Zijn stijl kenmerkt zich door een subtiel spel met kleurrijke vlekken in veelal abstracte combinaties, die zijn ideaalbeeld van lichtval en menselijke interactie weergeven.
Persoonlijk leven
Hillenius was de jongere broer van schrijver Dick Hillenius en was getrouwd met schilder en fotograaf Mies de Roos (1934-2008). Vanaf de jaren zestig werkte hij in een atelier in de tuin van architect Aldo en Hannie van Eyck in Loenen aan de Vecht. Op 26 augustus 1999 overleed hij op 65-jarige leeftijd in Amsterdam als gevolg van een verkeersongeval.
Nalatenschap
Hillenius liet een consistent en invloedrijk oeuvre na, bestaande uit schilderijen, tekeningen, aquarellen en grafiek. Zijn werk is opgenomen in de collecties van onder andere het Rijksmuseum en het Stedelijk Museum in Amsterdam. In 2006 verscheen de documentaire "Jaap Hillenius, poging om dichterbij te komen" van Kees Hin, waarin zijn leven en werk worden belicht.
Jaap Hillenius wordt herinnerd als een kunstenaar die voortdurend de grenzen van perceptie en expressie verkende, en die een blijvende impact heeft gehad op de Nederlandse kunstwereld.
