Johan Coenraad Braakensiek (Amsterdam, 24 mei 1858 – Amsterdam, 27 februari 1940) was een veelzijdige Nederlandse illustrator, karikaturist, politiek tekenaar en schilder. Hij wordt vooral herinnerd als een van de invloedrijkste politieke tekenaars van zijn tijd, wiens werk een groot publiek bereikte en het politieke debat kleur gaf in het Nederland van de late 19e en vroege 20e eeuw.
Braakensiek werd geboren in een artistiek milieu: zijn vader was boekbandontwerper, waardoor Johan al jong in aanraking kwam met kunst en ambacht. Op vijftienjarige leeftijd begon hij te werken bij een lithografisch bedrijf, maar hij volgde daarnaast lessen aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Zijn talent viel al vroeg op en hij ontwikkelde een trefzekere stijl die zowel gedetailleerd als expressief was.
Vanaf de jaren 1880 maakte Braakensiek naam als illustrator van boeken, tijdschriften en kranten. Hij illustreerde onder meer de beroemde kinderboeken van Johann Georg van Caspel en werkte aan uitgaven van klassieke Nederlandse literatuur. Zijn grootste roem dankte hij echter aan zijn werk als politiek tekenaar. Vanaf 1886 maakte hij politieke prenten en karikaturen voor het satirische tijdschrift De Amsterdammer, Weekblad voor Nederland en later voor De Groene Amsterdammer. Met zijn rake spotprenten gaf hij scherpe, soms bijtende commentaren op de politiek van zijn tijd en op maatschappelijke ontwikkelingen. Zijn tekeningen waren geliefd om hun humor, levendigheid en kritische blik.
Braakensiek was daarnaast actief als schilder. Hij maakte schilderijen van landschappen en stadsgezichten, maar bleef vooral bekend als tekenaar en illustrator. Zijn werk werd zeer gewaardeerd door het grote publiek; zijn politieke prenten sierden jarenlang vele woonkamers en cafés.
Persoonlijk stond Braakensiek bekend als een beminnelijk man met een groot gevoel voor humor en een scherp oog voor de zwakheden en eigenaardigheden van mensen. Hij bleef tot op hoge leeftijd actief en tekende vrijwel tot zijn dood in 1940. Zijn werk heeft een blijvende plaats in de Nederlandse kunst- en persgeschiedenis, en zijn tekeningen geven een levendig beeld van het politieke en sociale leven in Nederland rond 1900.
